xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ

Xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ là vấn đề cần được quan tâm khi quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp hoặc quyền đối với giống cây trồng bị xâm phạm. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, chủ thể quyền có thể yêu cầu áp dụng biện pháp dân sự, hành chính hoặc hình sự.

Xâm phạm phiền sở hữu trí tuệ

Xâm phạm sở hữu trí tuệ là gì?

Theo Văn bản hợp nhất số 155/VBHN-VPQH năm 2025, quyền sở hữu trí tuệ bao gồm quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Hành vi xâm phạm được xác định dựa trên đối tượng được bảo hộ, phạm vi quyền và hành vi thực tế của tổ chức, cá nhân.

Một số hành vi thường gặp gồm sao chép, sử dụng trái phép tác phẩm; sử dụng nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn; xâm phạm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, tên thương mại hoặc bí mật kinh doanh.

>>> Xem thêm: Bảo vệ quyền đối với sáng chế để giữ lợi thế cạnh tranh lâu dài

Các biện pháp xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ

Xử lý bằng biện pháp dân sự

Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, chủ thể quyền có thể yêu cầu Tòa án áp dụng các biện pháp như buộc chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai hoặc bồi thường thiệt hại.

Biện pháp dân sự đặc biệt được quan tâm trong trường hợp chủ thể quyền muốn yêu cầu bồi thường đối với thiệt hại thực tế phát sinh từ hành vi xâm phạm.

Xử lý vi phạm hành chính

Điều 211 Luật Sở hữu trí tuệ quy định một số hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính nếu đáp ứng điều kiện theo luật.

Đối với quyền sở hữu công nghiệp, Nghị định 99/2013/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi các văn bản liên quan, quy định cụ thể về hành vi vi phạm, hình thức và biện pháp xử lý. Năm 2026, Nghị định 186/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi Nghị định 99/2013/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 15/07/2026.

Tùy hành vi, người vi phạm có thể bị phạt tiền, tịch thu tang vật, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm hoặc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả khác.

Xử lý hình sự

Theo Điều 212 Luật Sở hữu trí tuệ, cá nhân hoặc pháp nhân thương mại thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Vì vậy, không phải mọi hành vi xâm phạm đều bị xử lý hình sự mà cần xem xét cụ thể hành vi, hậu quả và các điều kiện luật định.

Quy trình xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ

 Quy trình xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ 

Khi phát hiện quyền sở hữu trí tuệ bị xâm phạm, chủ thể quyền nên thực hiện các bước cơ bản:

• Xác định đối tượng và phạm vi quyền đang được bảo hộ.
• Kiểm tra, đánh giá hành vi có dấu hiệu xâm phạm.
• Thu thập hình ảnh, mẫu hàng hóa, nội dung quảng cáo, hóa đơn, chứng từ và các tài liệu liên quan.
• Yêu cầu bên vi phạm chấm dứt hành vi nếu phù hợp.
• Lựa chọn biện pháp dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy từng trường hợp.

Đối với hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm tại khu vực xuất nhập khẩu, chủ thể quyền còn có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát tại biên giới theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ.

Lưu ý khi xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ

Không phải mọi dấu hiệu giống hoặc tương tự với đối tượng đã được bảo hộ đều mặc nhiên được xác định là xâm phạm. Việc đánh giá cần căn cứ vào văn bằng bảo hộ, phạm vi bảo hộ, đặc điểm của đối tượng và hành vi thực tế.

Bên cạnh đó, chủ thể quyền nên lưu giữ chứng cứ ngay khi phát hiện vi phạm. Trường hợp yêu cầu bồi thường, cần có tài liệu chứng minh thiệt hại và mối quan hệ giữa hành vi xâm phạm với thiệt hại thực tế.

Dịch vụ xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Luật Thiên Di

Luật Thiên Di hỗ trợ tư vấn và thực hiện các công việc liên quan đến xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ, từ rà soát hồ sơ quyền, đánh giá dấu hiệu vi phạm, hỗ trợ thu thập chứng cứ đến tư vấn phương án xử lý phù hợp.

Doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ có thể liên hệ để được tư vấn cụ thể theo từng vụ việc.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH LUẬT THIÊN DI
Địa chỉ: 36 Đường A4, Phường Bảy Hiền, Thành Phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0981317075
Điện thoại: 0981 690 701 - 0868 083 683
Email: info@luatthiendi.com